Aktif Öğrenme ve Kendini Sınamak

Ders çalışırken notlarını defalarca okumak, altını çizmek ya da özet çıkarmak sana tanıdık gelebilir. Bu yöntemler konuyu tanıdık hale getirir; ancak tanıdık olmak, bilgiyi sınavda kendi başına hatırlayabilmek anlamına gelmez. Aktif öğrenme, zihnini bilgiyi üretmeye ve kullanmaya yönelten yöntemlerin genel adıdır.

Tanıma ile hatırlama arasındaki fark

Bir metni okurken hissettiğin "bunu biliyorum" duygusu çoğunlukla tanımadan kaynaklanır. Sınavda ise bilgiyi önünde hazır bulmazsın; onu hatırlaman ve bir soruya uygulaman gerekir. Bu yüzden çalışırken kendine "Kitabı kapatsam bunu anlatabilir miyim?" diye sormak, öğrenmenin gerçek göstergesidir.

Geri getirme pratiği

Öğrenme bilimi alanındaki çalışmalar, bilgiyi hafızadan çağırmaya çalışmanın, aynı bilgiyi yeniden okumaya kıyasla daha kalıcı bir öğrenmeyi desteklediğine işaret eder. Bunu uygulamanın birkaç yolu vardır:

• Boş kâğıt tekniği: Bir konuyu çalıştıktan sonra kitabı kapat ve hatırladığın her şeyi boş bir kâğıda yaz. Ardından kaynağa dönüp eksiklerini işaretle.
• Soru kartları: Bir yüzüne soru, diğer yüzüne cevap yazdığın kartlarla kendini sına.
• Gecikmeli sınama: Konuyu bitirdikten hemen sonra değil, birkaç gün sonra soru çözerek ne kadarının aklında kaldığını gör.

Hatırlamakta zorlanmak yöntemin işe yaramadığı anlamına gelmez; tam tersine, bu zorlanma öğrenmenin bir parçasıdır.

Kendine açıklama

Bir konuyu, onu hiç bilmeyen birine anlatır gibi kendi cümlelerinle açıklamayı dene. Açıklarken takıldığın noktalar, henüz tam anlamadığın yerlerdir. Bu yöntem özellikle sayısal derslerde kavramlar arasındaki ilişkiyi görmeni kolaylaştırır. Kendine şu soruları sorabilirsin:

• "Bu kural neden böyle çalışıyor?"
• "Bu örnek bir önceki konuyla nasıl bağlantılı?"
• "Bu yöntemi hangi durumda kullanamam?"

Soru üretme

Sınavda nasıl bir soru gelebileceğini düşünmek, konuya soruyu hazırlayan kişinin bakış açısıyla bakmanı sağlar. Bir metni okuduktan sonra ondan iki soru yazmak ya da çözdüğün bir sorunun koşullarını değiştirip yeni bir soru kurgulamak, bilgiyi farklı bağlamlarda kullanmanı sağlar.

Karışık çalışma

Aynı türden soruları art arda çözmek akıcılık hissi verir. Ancak sınavda sorular karışık gelir ve her soruda hangi yöntemi kullanacağına senin karar vermen gerekir. Konu çalışmasını tamamladıktan sonra farklı konulardan oluşan karışık soru setleri çözmek, doğru yöntemi seçme becerini güçlendirir.

Geri bildirimi atlama

Kendini sınamanın asıl değeri, sonrasında yapılan kontrolde ortaya çıkar. Yanlış yaptığın ya da emin olmadan doğru işaretlediğin soruları mutlaka incele. "Neden yanlış yaptım?" sorusunun cevabı, bir sonraki çalışma oturumunun konusunu belirler.